• Most Read
  • Most Commented

Categories

Archives

Khi nào dùng đám đông...

06:10 AM Tuesday March 11,2008
Posted by Phan Phương Đạt Under Sharing | Commments (12)
  • Print
và khi nào dùng chuyên gia. Tóm tắt bài What good are Experts?, M. Maubossin, HBR Feb-2008.

Tác giả đặt vấn đề về việc khi nào thì các chuyên gia phát huy tốt nhất năng lực của mình, và khi nào không. Theo tác giả, mỗi vấn đề cần giải quyết đều nằm ở 1 trong 4 nhóm sau:

A1. Các vấn đề có thể giải quyết dựa trên luật (rules-based problems), có nhiều hạn chế (limited freedom). Ví dụ chơi cờ ca-rô.

A2. Rules-based, có tự do cao (high freedom). Ví dụ chơi cờ vây.

B1. Các vấn đề mang tính xác suất (probabilistic), có nhiều hạn chế. Ví dụ đánh cược đua ngựa.

B2. Các vấn đề xác suất, có tự do cao. Ví dụ đầu tư chứng khoán.

Vấn đề A1 có thể giải quyết tốt nhất bằng Máy tính, vấn đề B1 và B2 - bằng "đám đông thông minh". Riêng A2 thì tốt nhất bằng chuyên gia.

Các vấn đề liên quan đến business thuộc nhóm A2 bao gồm: Phát triển chiến lược, Innovation, Troubleshooting (giải quyết vấn đề chuyên môn).

Như vậy, không phải lúc nào cũng dùng "lời giải 2.0" được. Và cũng nhiều lúc không nên dùng chuyên gia.

Ví dụ thực tế FPT:

Ví dụ 1. Nhiều cuộc họp giao ban FPT đi vào tranh luận vấn đề kỹ thuật (chẳng hạn nên giữ hay bỏ lương mềm) chỉ đi đến cãi nhau --> cần chuyên gia nghiên cứu chứ k0 cần đám đông.

Ví dụ 2. Khi dự đoán doanh số FSOFT năm 2010 và 2012, anh Nam đã dùng đám đông bằng cách cho họ đoán số, rồi loại đi những con số quá vô lý. Kết quả trung bình rất gần với những tính toán nội suy, và được coi là số dự báo chính thức của FSOFT.

Về đám đông, xin xem 2 cuốn "Trí tuệ đám đông" và "Tâm lý đám đông". Cuốn đầu phù hợp cho việc áp dụng 2.0 trong việc tìm lời giải, cuốn sau rất có ích khi đưa ra những hành động đối với cổ đông.

  
Share your comment
I agree with all Terms of Use *
Comments
Thịt Cóc at 11/03/2008 07:56 PM
Cái này anh Đạt phân tích hay quá! Em cũng cùng quan điểm này.
Lãnh đạo FPT hình như không biết hoặc không biết áp dụng điều này! :))
Nông Bích Vân at 12/03/2008 01:17 AM
Xem ra mọi thứ đều có thể hệ thống hóa thành: có quy luật - xác suất, tự do - hạn chế.
Quả thật rất lý thú. Nhưng trong mỗi tình huống để phản ứng nhanh, xac định rõ vđ thuộc loại nào chắc cần phải có nhiều thực tế mới rút kinh nghiệm được?
Phan Phương Đạt at 12/03/2008 04:28 AM
[quote]
Thịt Cóc at 11/3/2008 12:56:27 PM
Lãnh đạo FPT hình như không biết hoặc không biết áp dụng điều này! :))
[/quote]

Không đúng đâu. Các anh ấy dùng hơi ngon đấy, tất nhiên vẫn có lúc sai. Ai chả thế.
Phan Phương Đạt at 12/03/2008 04:29 AM
@ Vân: anh thấy ít khi phải phản ứng nhanh trong những vấn đề này.
Nguyễn Diệu Anh at 12/03/2008 04:21 PM
Về 2 cuốn sách mà a ĐạtPP nói ở trên, theo như FLI được biết thì hai cuốn sách đó của 2 tác giả sống cách nhau hơn một thế kỷ và ở 2 quốc gia khác nhau: "Tâm lý học đám đông" là của Le Bon (Pháp -xuất bản 1895) trong khi đó thì Trí tuệ đám đông" của tác giả James Surowiecki (Mỹ - xuất bản 2004). Theo nhận xét của NXB Tri Thức - NXB đã ấn hành cả 2 cuốn sách này tại Việt Nam thì hai cuốn sách sẽ cung cấp cho bạn đọc cái nhìn đa chiều về một vấn để lý thú, liên quan trực tiếp đến cách kiến giải sự vận hạnh thực sự của thế giới đó là Tâm lý - Trí tuệ tập thể. Hai tác giả sống ở hai thế giới khác hẳn nhau tưởng chừng như có cánh nhìn nhận đánh giá hoàn toàn trái ngược về tác động của đám đông tới quyết định của tập thể cuối cùng, một đằng thường là dẫn đến sự mù quáng dưới sự dẫn dắt cuả một ý chí cực đoan, đằng kia là sự sáng suốt của đa số kiểu như " Ba ông thợ giầy hơn một Gia Cát Lượng".
Thực ra bạn đọc sẽ thấy là hai tác giả đi sâu vào hai khía cạnh của một vấn đề, Le Bon quan tâm đặc biệt đến tính "vô thức" của đám đông dễ bị kích động, trong khi đó tác giả người Mĩ lại chú trọng phân tích tác động "hữu thức" của đám đông dẫn đến trí tuệ tập thể, và cả hai tính chất này tạo nên một chỉnh htể sinh dộng và hoàn toàn thực trong cuộc sống đa dạng , phức tạp.

Có lẽ đúng như anh Đạt nói chúng ta cần nắm bắt được vai trò của đám đông, của trí tuệ tập thể cũng như những tâm lý của đại đa số, hơn thế còn phải biết vận dụng khi trong từng trường hợp, khi nào vai trò của đám đông cần được sử dụng.
Nông Bích Vân at 12/03/2008 04:32 PM
Nghe em Diệu Anh quảng cáo hấp dẫn thế. :D
Tiểu Phi at 13/03/2008 10:11 PM
Bác nào nắm được lý thuyết này chắc chẳng ngồi ở đây, còn đang ngồi ở đây là còn áp dụng thuyết này rất dở
Nguyễn Diệu Anh at 14/03/2008 12:03 AM
[quote]
Tiểu Phi at 13/3/2008 3:11:18 PM
Bác nào nắm được lý thuyết này chắc chẳng ngồi ở đây, còn đang ngồi ở đây là còn áp dụng thuyết này rất dở
[/quote]
Thế theo bạn tại sao lại rất dở nếu áp dụng lý thuyết này. Bạn có thấy câu nói của bạn rất mâu thuẫn không
NguyenNQ at 14/03/2008 05:34 AM
Câu của Tiểu Phi và của Diệu Anh khác nhau mà!

Áp dụng dở # Dở nếu áp dụng! :-)
Nguyễn Diệu Anh(FHR) at 14/03/2008 05:38 AM
Em đọc lại tưởng ý Tiểu Phi là nếu mà còn ngồi đây ý thì áp dụng cái thuyết này chỉ có dở thôi, ko hay đâu. Mà cái từ dở này làm bổ ngữ chẳng rõ ràng tí nào.
Tiểu Phi at 14/03/2008 06:00 AM
Ý mình là chưa ai ở đây (FPT) áp dụng được tốt lý thuyết này thế thôi
Nông Bích Vân at 14/03/2008 06:09 AM
Vừa bắt đầu cuốn Trí tuệ đám đông.

Có 1 ví dụ thật khá lạ: tại hội chợ triển lãm nông sản, người ta tổ chức chương trình dự đoán xem trọng lượng của 1 con bò (sau khi làm thịt sạch) là bao nhiêu. Có khoảng 800 người tham gia, trong đó có cả những thợ giết mổ và những khách tham quan. Con số trung bình thể hiện trí tuệ tập thể của đám đông, trong đó có 1 số rất thông minh hoặc chuyên gia (thợ giết mổ), 1 số người thông minh bình thường (người dân vùng) và nhiều người ngốc nghếch (khách tham quan cho vui). Kết quả rất đáng kinh ngạc: con số mà người tham gia dự đoán, chỉ lệch đúng 1 pound so với trọng luợng thật (1197 so với 1198).
Một phần của cuốn sách này kết luận: khi 1 đám đông đưa ra quyết định sáng suốt, dường như người ta luôn quy kết rằng quyết định đó là của thiểu số người rất thông minh trong đó, trong khi thật ra đó là kết quả của trí tuệ tập thể, gồm những người rất kém thông minh.
--
Có lẽ anh Nam đã áp dụng ví dụ này khi dự đoán doanh số của FSoft?

(đang đọc tiếp)
Tiểu Phi at 14/03/2008 04:31 PM
Bạn đọc phải quyển lởm rồi, tác giả tử tế không ai lấy một ví dụ thế để khẳng định lý thuyết
Nông Bích Vân at 14/03/2008 05:45 PM
@Tiểu Phi: Đó mới là phần giới thiệu, mào đầu ấn tượng thôi. Tớ vẫn đang đọc, có ví dụ nào khác hay hơn tớ lại kể tiếp.
Nông Bích Vân at 17/03/2008 04:29 PM
Khi nào đám đông trở nên ngu ngốc?

Theo lanhdao.net

..Tại sao và khi nào thì các phán đoán dựa trên thống kê số đông sẽ tỏ ra là chính xác hay không chính xác. Marquis de Condorcet đề xuất Lý thuyết dự đoán Condercet.

Để hiểu được cách thức lý thuyết này vận hành, hãy giả sử rằng một số người đang cùng trả lời một câu hỏi như nhau, và có hai đáp án lựa chọn có thể xảy ra, trong đó một đáp án đúng và đáp án còn lại sai. Giả sử tiếp rằng khả năng mỗi cá nhân trả lời đúng sẽ lớn hơn 50%. Chỉ với một vài phép tính đơn giản, lý thuyết đó chứng minh rằng nhóm trả lời đúng dần tăng lên đến 100% khi số lượng người trong nhóm càng lớn.

Các nhóm sẽ làm tốt hơn cá nhân trong việc chọn một đáp án đúng, và các nhóm lớn sẽ làm tốt hơn nhóm nhỏ, miễn là nhóm thoả mãn hai điều kiện sau: khả năng trả lời đúng là lớn hơn khả năng trả lời sai, và mỗi người sẽ có xu hướng lựa chọn đáp án đúng. Các nhà khoa học xã hội đã mở rộng lý thuyết Condercet với những câu hỏi có nhiều hơn hai đáp án. Nếu mọi người - nhân viên, giám đốc, khách hàng - có xu hướng lựa chọn đáp án đúng hơn là chọn các đáp án sai, thì kểt quả trả lời của số đông sẽ có khả năng đúng nếu như nhóm đủ lớn.

Nhưng có một chú ý đặc biệt quan trọng cho những người dựa vào trí tuệ đám đông và các phán đoán thị trường. Theo như lời cảnh báo của Condercet, lý thuyết của ông ta hé lộ mặt trái của các quyết định nhóm. Giả sử rằng mỗi cá nhân trong một nhóm sẽ có xu hướng ra quyết định sai hơn là đúng bởi tương đối ít người trong một nhóm có thể tiếp cận với nguồn thông tin chính xác. Trong trường hợp đó, khả năng rằng số đông trong nhóm sẽ lựa chọn đúng sẽ tiến về không khi nhóm càng lớn.

Tại sao lúc đó đám đông lại kém thông thái đến vậy? Nguyên nhân vì đám đông có ít thông tin chính xác để tiếp tục ra quyết định.

Những người tham gia vào kinh doanh và các chính phủ nên chú ý đến: khi không có nhiều thông tin phân tán trong tổ chức, chúng ta không nên dựa vào các suy nghĩ của các thành viên.

Khi hầu hết mọi người không có xu hướng trả lời đúng bởi nhóm có quá ít thông tin liên quan, bạn không nên quan tâm đến sự phán đoán của số đông - và thay vào đó hãy tìm một chuyên gia.

Bài đầy đủ tại đây: [url]http://www.lanhdao.net/leadership/home.aspx?catid=5&msgid=12420[/url]
john at 16/10/2014 12:09 AM
hPuVXX http://www.QS3PE5ZGdxC9IoVKTAPT2DBYpPkMKqfz.com
john at 17/10/2014 05:22 AM
RZR528 http://www.QS3PE5ZGdxC9IoVKTAPT2DBYpPkMKqfz.com
Bradley at 12/08/2015 02:32 PM
apqaQB http://www.FyLitCl7Pf7kjQdDUOLQOuaxTXbj5iNG.com
13534642
readers