• Most Read
  • Most Commented

Categories

Archives

'Gia đình rất quan trọng để phát triển nhân cách trẻ'

08:37 AM Monday June 16,2014
Posted by Pham Ngoc Hoang Ngan Under Sharing | Commments (4)
  • Print

"Gia đình vững vàng, có giá trị trong cách giáo dục sẽ giúp trẻ trưởng thành, tự tin trong cuộc sống", chị Lại Thị Hải Lý, chuyên gia Do Thái, chia sẻ với người FPT.
'Giáo dục sớm để kích hoạt khả năng tiềm ẩn cho trẻ'

Chương trình FLI Club tháng 6 với chủ đề "Người Do Thái dạy con như thế nào" đã thu hút sự quan tâm của đông đảo phụ huynh FPT. Rất nhiều thắc mắc được gửi tới chuyên gia Lại Thị Hải Lý xoay quanh vấn đề dạy con thành tài và cách áp dụng phương pháp riêng biệt của người Do Thái.

Chúng ta trích đăng phần giải đáp thắc mắc của người FPT về việc nuôi dạy con từ chuyên gia Hải Lý:

Chị Lý cho rằng giáo dục sớm không phải để tạo ra thiên tài mà là để kích hoạt các khả năng tiềm ẩn cho trẻ.

- Người Do Thái chú trọng việc dạy con từ lúc trẻ mấy tuổi và với mỗi lứa tuổi khác nhau thì có phương pháp giáo dục như thế nào?

- Người Do Thái bắt đầu dạy con từ khi đứa trẻ bắt đầu hình thành trong bụng mẹ. Đầu tiên là chuẩn bị tâm thế sẵn sàng cho người mẹ để đón nhận đứa con ra đời. Điều này ảnh hưởng rất nhiều trong quá trình người mẹ mang thai và ảnh hưởng trực tiếp đến thai nhi. Với người mẹ có một tâm trạng tốt, tích cực sẽ ảnh hưởng rất tốt đến trẻ và ngược lại.

Mỗi lứa tuổi khác nhau đều có cách dạy học khác nhau vì nó phụ thuộc vào đặc điểm của lứa tuổi. Tuy nhiên, họ có triết lý giáo dục xuyên suốt trong cả quá trình dạy con - đây là kim chỉ nam cho việc dạy trẻ.

- Người Do Thái thông minh có phải phần lớn là do gen di truyền?

- Thông minh do gen di truyền chỉ chiếm một phần, còn phần quan trọng là cách dạy trẻ, triết lý giáo dục để định hướng cho trẻ phát triển tốt nhất. Tôi đã chia sẻ với phụ huynh triết lý giáo dục của người Do Thái và chúng ta có thể học hỏi, áp dụng một cách sáng tạo, linh hoạt cho văn hóa người Việt Nam.

- Chị có thể cho biết một vài mẹo dạy con từ lúc 0 tuổi?

- Từ lúc 0 tuổi, điều quan trọng nhất là giúp cho con có một cảm giác ấm áp, gần gũi với mẹ, với người thân quen. Cảm giác này được thực hiện thông qua việc ôm trẻ, massage cho trẻ, giao tiếp với trẻ thường xuyên mỗi ngày, tạo cho trẻ phức cảm hớn hở, cảm xúc tốt đẹp. Cảm xúc ở tuổi này được xem như là nhu cầu gốc cho sự phát triển con người sau này.

Phụ huynh FPT hào hứng với bài hát "Cả nhà thương nhau".

- Trẻ hơn 2 tuổi đã có dấu hiệu nghịch nghợm, thông minh, nhận biết mọi thứ rất nhanh, tuy nhiên rất hay trêu đùa phá phách, không nghe lời, phạt xong lại tái phạm… Vậy, phải áp dụng những phương pháp giáo dục như thế nào để dạy trẻ một cách phù hợp?

- Trẻ em thường hiếu động và nghịch. Nhiều khi người lớn áp đặt quan điểm của mình vào tâm lý của trẻ nên có nhận xét là trẻ bướng, hư, khó bảo. Tuy vậy, chúng ta cũng cần định hướng đúng đắn để trẻ trưởng thành. Việc điều chỉnh hành vi trẻ hiếu động và nghịch ngợm cần có những bài tập thường xuyên hằng ngày: Dạy trẻ cách giao tiếp với người xung quanh như đưa quà, cám ơn nhận quà, chia sẻ với người khác, tập chào, nói những câu nói có giá trị… Chúng ta càng phạt trẻ thì chỉ kiềm chế hành vi của trẻ lúc đó mà thôi. Điều quan trọng là hành vi đó vẫn tồn tại, thấm đẫm và ức chế thì trẻ sẽ thể hiện hành vi bị phạt đó sang đối tượng khác. Cha mẹ nên tìm mua quyển sách hướng dẫn hoặc tham gia 1 - 2 buổi chia sẻ về phương pháp kỷ luật tích cực ở Hotkids Việt Nam.

- Quá trình mang thai ảnh hưởng như thế nào đến trí thông minh của trẻ?

- Quá trình mang thai ảnh hưởng lớn đến trí thông minh, cảm xúc của trẻ. Người mẹ mang thai trong tâm thế ức chế, lo lắng, căng thẳng, nghiện chất kích thích… có thể sinh ra đứa con lo âu, khó ngủ, căng thẳng, mất tập trung chú ý, dẫn đến không học được và chậm phát triển trí tuệ.

Vì vậy, khi người mẹ mang thai cần quan tâm đến vấn đề cảm xúc tích cực, sự vui vẻ, hưng phấn, nhẹ nhàng, thư giãn và tâm lý chờ đứa trẻ ra đời rất quan trọng. Để làm được điều này tốt, cha mẹ nên tham gia khóa học ngắn về thai giáo rất cần thiết như: Cách nói chuyện với con, đọc truyện, tưởng tượng sáng tạo... để ảnh hưởng tốt nhất đến con.

- Cháu được 21 tháng tuổi, mỗi lần không đồng ý việc gì đó là hay lăn ra khóc, ăn vạ. Nhiều lúc bố mẹ phải đánh lạc hướng bằng một việc khác hoặc có khi kệ cho cháu khóc. Làm như thế có đúng không và có phương pháp nào để xử lý?

- Việc này là chuyện bình thường ở trẻ em, trong tâm lý học gọi là “cơn khóc nức”, nguyên nhân chủ yếu là do trẻ được cưng chiều nên đòi hỏi “vô lý, vô lối”. Nếu trẻ không đòi hỏi được là khóc, ăn vạ, thậm chí càng có sự có mặt của người lớn trẻ khóc càng to, ăn vạ càng nhiều. Cách làm trên của bố mẹ chỉ là tạm thời ngăn cản cơn khóc của trẻ lúc bấy giờ, còn về lâu dài nên dạy trẻ cách chia sẻ với người khác, biết chờ đợi, biết kiềm chế... nói chung là “chiều trẻ trong chừng mực” và vẫn có những yêu cầu với trẻ cho dù còn nhỏ.

Chuyên gia chia sẻ nhiều kinh nghiệm dạy con cho cha mẹ FPT.

- Tuổi thơ của bé ở với ông bà ở quê (từ 18 tháng và dự định kéo dài đến 3 tuổi), nên bố mẹ rất băn khoăn khi ở nhà được ông bà quen chiều, bé sẽ không tự lập. Chị có thể cho vài lời khuyên về cách dạy con tính tự lập ở tuổi này?

- Chúng ta cũng không nên lo lắng quá về việc ông bà dạy cháu. Ông bà vẫn dạy bố mẹ cháu nên người đó thôi. Ông bà có cách dạy hay riêng. Tuy nhiên, mình cần trao đổi với ông bà về cách thức dạy trẻ, mục tiêu và cách tiến hành để đạt đến mục tiêu dạy trẻ. Ví dụ, cần dạy con tự lập ngay từ nhỏ (như đi dép, đánh răng, sắp quần áo, làm việc nhà…), dạy trẻ biết kiềm chế chứ không thỏa mãn các đòi hỏi vô điều kiện...

Việc này chỉ cần bàn bạc là được. Tuy nhiên, chúng tôi cũng cảnh báo con cái nhỏ mà không gần cha mẹ đẻ sẽ dẫn đến sự xa cách về cảm xúc, khó khăn về thích nghi với cha mẹ trong cuộc đời. Tốt nhất, cha mẹ vẫn nên dành thời gian cho con.

- Chị đã áp dụng hình thức nuôi con của người Do Thái này cho chính con mình và kết quả ra sao?

- Về phương pháp Thai giáo, tôi đã áp dụng và thấy tự tin, tự hào về kết quả đối với con mình. Tôi cũng đã chia sẻ cho nhiều người và đều có kết quả như vậy. Bản thân tôi có hai con, cháu lớn 12 tuổi và cháu bé 5 tuổi cũng đạt kết quả vượt trội.

- Làm sao để bé không rụt rè nơi đông người?

- Trẻ em thường hay mắc phải chứng rụt rè, nhất là trước một đám đông những người lạ. Có rất nhiều nguyên nhân khiến trẻ không tự tin như: Trẻ ít được giao tiếp, chậm thích nghi với môi trường sống, sự áp đặt của gia đình, so sánh giữa trẻ này với trẻ khác khiến trẻ thấy mình kém cỏi hơn… Lâu dần tính nhút nhát, ngại giao tiếp sẽ tạo thành thói quen, gây ảnh hưởng không nhỏ đến khả năng giao tiếp sau này của trẻ.

Vì vậy, để trẻ tự tin, mạnh dạn hơn trong giao tiếp với những người xung quanh, cha mẹ cần tìm hiểu tâm lý, thường xuyên đưa trẻ đến những khu vực dành riêng cho trẻ nhỏ, chuẩn bị tốt tâm lý cho trẻ, giới thiệu về nơi sắp đến, bạn bè, những người sẽ gặp mặt để trẻ không bị đột ngột, hụt hẫng khi đến một môi trường mới lạ…

- Khi hai anh em tranh cãi có thể dẫn tới va chạm và bạo lực. Có nên áp dụng một số nguyên tắc sau để xử lý như: Không cần biết ai đúng ai sai nhưng có đánh nhau là sẽ xử phạt cả hai; Anh/chị phải nhường em lúc đó, sau đó báo lại bố mẹ để xử lý...?

- Giáo dục trẻ con là một nghệ thuật, lúc cương, lúc nhu chứ không thể cứng nhắc được. Các nguyên tắc đưa ra mang tính định hướng nhưng cũng cần mềm dẻo trong từng tình huống.

Việc bắt anh chị phải nhường em vô hình sẽ làm cho anh chị nín nhịn, chấp nhận để chia sẻ với em và sẽ làm cho người em kiêu ngạo vì nghĩ mình đương nhiên được hưởng điều đó. Nếu cứ lặp theo nguyên tắc này thì sẽ tạo ra hai đứa trẻ có tính cách khác nhau.

Nguyên tắc xử phạt cả hai nếu áp dụng trong quân đội thì tốt, còn với con cái thì thật khó vì đứa đúng thì ấm ức, đứa sai sẽ kiêu ngạo hơn. Vì vậy, việc đưa ra nguyên tắc phải mềm dẻo, con cái trong gia đình đều như nhau, cách ứng xử của cha mẹ là phải công bằng, công tâm, không thiên vị để tạo cho con những đức tính như vậy. Trẻ biết ứng xử công bằng, biết chia sẻ và biết mình cần phải làm gì để tốt hơn.

- Khi cha mẹ không dành được nhiều thời gian bên cạnh con cái do công việc bận rộn thì theo chị, nên làm thế nào để theo dõi được sự phát triển tâm lý của con cái?

- Việc không gần với cha mẹ là một thiệt thòi đối với con, vì vậy, cố gắng dành thời gian cho con là tốt nhất. Cha mẹ hay người thân gần trẻ đều tốt đẹp cả. Muốn theo dõi sự phát triển của con một cách “cơ học”, cha mẹ có thể học và tìm hiểu các mức độ phát triển của trẻ (trong tâm lý học có thang đo, trắc nghiệm để đánh giá sự phát triển của con), hoặc cha mẹ nhờ chuyên gia tâm lý đánh giá để biết con mình đang phát triển đến đâu.

- Tụi trẻ thường không để ý, quan tâm đến những yêu cầu từ cha mẹ hay người lớn, nhiều khi phải nói to, thậm chí nổi giận thì chúng mới để ý đến. Đó có phải dấu hiệu của trẻ hư?

- Trẻ hư là cách gọi, cách áp đặt của chúng ta. Chúng ta cũng cần xem lại cách mình giao tiếp với trẻ như thế nào. Ví dụ: Trẻ được nuông chiều nhiều nên cho mình là "to" nhất, không cần nghe người khác, nên khi cần được yêu cầu thì trẻ phớt lờ; Cách sử dụng thông tin "nghiêm túc" của chúng ta; Cách ứng xử giờ nào việc ấy rất quan trọng để định hướng hành vi của trẻ..

- Theo chị, sự đóng góp của gia đình và nhà trường đến sự phát triển nhân cách của trẻ nhỏ, cái nào là quan trọng hơn?

- Mỗi một giai đoạn phát triển khác nhau, các yếu tố ảnh hưởng khác nhau. Gia đình ảnh hưởng đầu tiên đến nhân cách của trẻ, tiếp sau mới đến xã hội. Xã hội có thay đổi sẽ chỉ gây khó khăn cho việc dạy bảo, còn gia đình vững vàng, có giá trị trong cách giáo dục vẫn giúp trẻ trưởng thành, tự tin trong cuộc sống. Vì vậy, giáo dục gia đình là vô cùng quan trọng trong sự phát triển nhân cách của trẻ.

- Hiện nay, xu hướng cha mẹ thường chăm sóc các thầy cô của con cái mình quá chu đáo, khác xa với những gì mà thời đi học của bố mẹ bọn trẻ được hưởng thụ. Theo quan điểm của chị, việc làm này ảnh hưởng gì đến nhân cách trẻ nhỏ?

- Chuyện chăm sóc thầy cô là chuyện tốt đẹp từ ngàn đời xưa đã có. Nhưng vấn đề đáng bàn là cách chăm sóc thầy cô thế nào để không ảnh hưởng đến tâm lý, nhân cách của trẻ. Chúng ta dùng tiền, đồ, quà… cần phải cân nhắc và cách sử dụng các đồ vật như thế nào. Cô giáo của con tôi ốm, tôi cho con tôi tiền, cháu tự để vào phong bì, viết những lời chúc cô khỏe mạnh và tận tay đưa cho cô với thái độ trân trọng. Cô cảm động và con cũng rất cảm động. Liệu điều này có hình thành nhân cách tốt cho trẻ không?

- Khi không thể thuyết phục các nhân tố bên ngoài có cùng quan điểm nuôi dạy (người thân, hàng xóm, trường lớp...), nếu gia đình vẫn kiên trì với phương thức giáo dục mới, cần có thái độ thế nào để con em mình và chính bản thân phụ huynh không bị lạc lõng với xung quanh?

- Điều này khá khó. Trẻ trưởng thành cần sự tác động của cả môi trường giáo dục rộng lớn. Cần gieo dần những thay đổi trong việc dạy trẻ với tất cả mọi người. Mẹ là người đầu tiên thay đổi và dần dần đến những người xung quanh. Đây là một nghệ thuật, chúng ta hãy bắt đầu từng bước, từng người đối với việc thay đổi phương pháp dạy con.

Nhàn Nhã ghi


  
Share your comment
I agree with all Terms of Use *
Comments
Mauve at 06/07/2016 06:34 AM
Definitely cant wait for the new album! Th872#a&1t;s an awesome video. I love Stoopid too Rachel, make sure to check out their seedless summer tour. these guys go hand-in-hand with sublime roots.
Infinity at 08/07/2016 05:43 AM
An inegilletnt answer - no BS - which makes a pleasant change
Trudy at 08/07/2016 05:55 PM
Keep it coming, wrtsrei, this is good stuff.
Sherlyn at 11/07/2016 05:28 PM
You have shed a ray of sunhnise into the forum. Thanks! http://edinnx.com [url=http://pyarvbas.com]pyarvbas[/url] [link=http://vsadtj.com]vsadtj[/link]
8490815
readers